Vice versa

Burgerlijk ingenieur Anneleen Daemen heeft pas haar doctoraat behaald aan het Departement ESAT. In augustus trekt ze naar Berkeley, Californië, waar ze een jaar onderzoek zal doen naar klinische besluitvormingssystemen voor de behandeling van kanker. Pieter Van Cleynenbreugel is net terug in België. Hij heeft het voorbije academiejaar aan Harvard een Master of Laws gevolgd. Een verblijf als student of onderzoeker in de States: Anneleen kijkt vooruit, Pieter blikt terug.

“Ik wil al lang naar Amerika”, vertelt Anneleen Daemen de avond voor ze naar de VS vliegt om er een appartement te gaan zoeken. Vorig jaar besloot ze werk te maken van haar plannen en legde ze contact met Berkeley. “Uiteindelijk ben ik uitgenodigd voor een kennismaking. Ik ontmoette er professoren en leden van het onderzoeksteam en ik mocht mijn eigen onderzoek voorstellen. Op het einde van die dag was ik erg enthousiast en gelukkig was het enthousiasme wederzijds: mijn kandidatuur werd aangenomen. Nu moest ik de volgende horde nemen: een beurs zoeken. Die heb ik uiteindelijk gevonden bij BAEF (Belgian American Educational Foundation – red.).”

Wat spreekt haar zo aan in Amerika? “De internationale sfeer aan de universiteit. Ik kan er met veel buitenlandse onderzoekers samenwerken. Ook krijg ik de kans om nieuwe netwerken uit te bouwen.”

Schrikt het arbeidsethos niet af – lange dagen en weinig vrije tijd? “Nee hoor. Ik werk graag stevig door. Al wil ik er regelmatig in het weekend op uit trekken om de natuurparken te gaan verkennen. Ik zit trouwens aan de Westkust, waar het sowieso relaxter is dan aan de Oostkust.”

Enkele weken geleden verdedigde Anneleen haar doctoraat. Als ingenieur elektrotechniek met een specialisatie biomedische wetenschappen heeft ze een systeem ontwikkeld dat artsen helpt om de meest aangewezen kankerbehandeling te kiezen. “Vroeger waren er niet zo veel factoren waarmee artsen rekening konden houden om te bepalen welke behandeling de beste was. Je had de grootte van de tumor, veel meer andere aanknopingspunten waren er niet. Vandaag is dat helemaal anders. Ook DNA-materiaal en eiwitconcentraties geven heel veel informatie. Te veel eigenlijk, want neem maar eens een beslissing op basis van al die duizenden elementen. Ik heb wiskundige modellen gebouwd om alle gegevens te integreren en te interpreteren; zo kunnen artsen dan gefundeerde beslissingen nemen.”

“Het kankeronderzoek staat in de VS verder dan in Europa. Dat maakt het mogelijk om op nog grotere dataverzamelingen te werken. Ik hoop verder veel bij te leren over de mechanismen achter kanker. Daar krijg ik zeker de kans toe, want het onderzoeksteam bestaat overwegend uit biomedici.”

Keert Anneleen na haar jaar in de States terug? “Als het meevalt, wil ik langer blijven. Hopelijk wordt mijn contract aan de universiteit verlengd, of wie weet kan ik aan de slag in een biotechbedrijf. Bovendien komt mijn vriend mee; hij heeft een interessante baan in de buurt van Berkeley gevonden. Maar als de familie zich nu zorgen begint te maken: we komen terug, beloofd!”

“Amerikanen zijn niet oppervlakkig”

Pieter Van Cleynenbreugel heeft zonet de manama-opleiding Master of Laws afgerond. Eén jaar lang heeft hij zich verdiept in het Amerikaanse rechtssysteem, meer bepaald in de financiële wetgeving. “De Amerikaanse benadering verschilt fundamenteel van de onze: wij bestuderen de bestaande systemen en formuleren pas in laatste instantie voorzichtig kritische bedenkingen; in de States wordt de wenselijkheid van een systeem zelf in twijfel getrokken. Moeten financiële markten wel gereguleerd worden? Leidt regulering niet eerder tot excessen? Want leg banken regels op voor bepaalde activiteiten, en gegarandeerd ontwikkelen ze nieuwe, niet-gereguleerde activiteiten. Daar kan het dan grondig mislopen, zoals de kredietcrisis heeft bewezen. In het begin schrok ik van die ‘radicale’ opvattingen. Nu vind ik het evident om in discussies tot op het bot te gaan.”

Pieter droomde al in zijn eerste bachelor van een verblijf in de VS. “Ik had een prof die zelf in Harvard gestudeerd had en daar enthousiast over vertelde. Natuurlijk had ik uitstekende resultaten nodig om toegelaten te worden, en daarom heb ik tijdens mijn opleiding hard gewerkt.” Met succes, Pieter was één van de 150 buitenlandse studenten die geselecteerd werden voor de opleiding Master of Laws. Hij bekostigde zijn verblijf met twee beurzen, een van BAEF en een van Fulbright. Waarom twee? “Studeren in de States is best wel duur. Ik wou zo veel mogelijk financiële ruggensteun en beide beurzen vulden elkaar mooi aan.”

Na een jaar Harvard beseft Pieter dat Europeanen ongenuanceerd denken over de VS. Amerikanen zijn dus niet oppervlakkig en hebben een hoogstaande eetcultuur? “Het eten is er niet geweldig, dat klopt. Maar ze zijn zeker niet oppervlakkig. Je zou de debatten eens moeten meemaken. Studenten die sympathiseren met de democraten, kunnen soms even sterk het beleid van Obama bekritiseren als de republikeinen. Eigenlijk is er niks dat niét ter discussie wordt gesteld in Amerika. Studies bijvoorbeeld. Wat is een toelatingsproef anders dan de vraag stellen of je het waard bent om aan deze instelling te studeren?”

“De proffen in Harvard willen alle studenten persoonlijk leren kennen en stimuleren je daarom om met hen te gaan praten. Tijdens die gesprekken is bij mij het idee beginnen te rijpen om bij mijn terugkeer onderzoek te gaan doen, en geen advocaat te worden, zoals ik oorspronkelijk van plan was. Straks begin ik hier in Leuven aan een proefschrift over financiële regelgeving.” Zijn Amerika-avontuur zit er dus definitief op? “Toch niet. Ik probeer zeker tijdens mijn doctoraat weer naar Harvard te gaan, als visiting researcher bijvoorbeeld.”

This article by Els Vandeborght originally appeared under the title "Als Onderzoeker naar de VS" in Campuskrant (KU Leuven) - June 23, 2010.